Vol. 2, Nos. 1-2 Abríl 2001 [pdf 280k] http://www.etan.org/lh/PDFs/lhbl2n1t.pdf
Iha Boletim Laran ...
Ekipamentu sira presiza
husik hela wainhira UNTAET fila
Editorial: EKIPAMENTU HO KONDISAUN DIAK PRESIZA HUSIK HELA BA TIMOR LORO SA’E WAINHIRA UNTAET FILA
Maski persentajen ki’ik teb-tebes hosi ekipamentu mai hosi misaun UNTAET sira seluk, UNTAET gasta tiha ona dolar miliaun bar-barak hodi sosa ekipamentu foun. Ne’e inklui: kareta foun 1.350, komputer desktop 1.800, meja hakerek barak, armariu surat; printer 1.500; komputer leptop 500 resin; mákina fax 200; komputer file servers 74 (nebe ida deit gasta 33.000 dolar). Misaun ONU nian mos gasta tiha ona osan nebe signifikante atu bele lori ekipamentu sira ne’e hosi tasi-balun to’o mai iha Timor Loro Sa’e.
Laiha politika ida nebe konsistente kona ba dispozisaun hosi ekipamentu no sasán nebe sosa ba misaun dame ONU nian. Iha misaun sira nebe liu tiha ona, dala ruma ekipamentu sira ne’e husik hela iha rai-laran wainhira ONU hit ain. La’o Hamutuk husu ba estadu sira hosi membru ONU nian, nebe liu hosi ONU kolektivamente “na’in” ba ekipamentu sira ne’e, atu bele mantein diak ekipamentu sira ne’e. Wainhira ekipamentu sira ne’e iha kondisaun diak no ETTA preciza, ONU bele fo hela sasán sira ne’e ba governu foun nudar hahalok diak ida ka fa’an ho folin ida nebe presiza konsidera mos kona ba depresiasaun nebe maka’as no gastus ba ONU atu tula sasán sira ne’e iha roo hodi sai hosi Timor Loro Sa’e.
Ita fo koitadu mos tanba sasán balun
nebe diak tebes atu bele uza iha governu foun, mo-mos los katak sei la
husik hela iha Timor Loro Sa’e, maski hola tiha ona akordu ida kona ba
buat hirak ne’e. Nudar ejemplu, UNTAET aluga mákina fotokópia
380 hosi kompanhia Ricoh. Iha deit tinan rua nia laran UNTAET sei tenke
selu kuaze 10.000 dolar ba mákina ida. Oin sa mos, tanba UNTAET
la hakotu lia atu hola kotu kedas mákina sira ne’e ka aluga sira
ho opsaun ida atu sosa, tan ne’e osan besik 4 miliaun dolar nebe gasta
tiha ona sei lakon nia objektivu ba inventaris mákina fotokópia
sira ba governu foun aban-bainrua. Ho insidental deit departementu balun
iha ETTA foin dadaun ne’e sosa mákina fotokópia foun hosi
Ricoh ho presu 7.000 dolar ba mákina ida.
Faktos Kona Ba We Botir Ba UNTAET Iha Tinan 2001
[retratu] Botir plastiku mamuk nian iha quartel UNTAET nia liur. Ida ne’e bidon recycle (mengembalikan) ida, maibe sei barak tan; botir barak mak sei soe namakare halo foer.
* Produzaun hosi: P.T. Erindo Mandiri, Pasuran, Indonejia
* Naran ba fan: Aquase
* Quantidade:1.5 litros
* Folin: 0.375 dolar (cent)
* Pesoal militar kada ema ida simu botir 3 iha loron ida nia laran, loron 7 iha semana ida
* Staf civil iha Dili kada ema ida simu botir ida iha loron ida nian laran, iha semana ida nia laran simu botir lima kada semana ida (molok Janeiru 1, simu botir tolu loron ida, iha semana ida nia laran)
* Staf civil iha distritu sira seluk kada ema ida simu botir 3 loron ida, loron 7 iha semana ida
* Misaun UNTAET hemu iha loron ida botir 29.000
* Estimasaun distribuisaun ba tinan ida: botir 10,5 miliaun
* Estimasaun ba kustus tinan ida nian laran: 4 miliaun dolar
Tetum:
(the most common East Timorese
language)
La’o
Hamutuk, Instituto Timor Lorosa’e ba Analiza no Monitoring Reconstrucao
Updated May 12
Saida
mak La’o Hamutuk? La’o Hamutuk organizasaun klibur Ema Timor
Lorosa’e no Ema Internacional ne’ebe buka atu tau matan, halo analize ho
halo relatorio kona ba hahalok (actividade) instuisaun internacional ne’ebe
oras ne’e haknaar iha Timor Lorosa’e, liu-liu hahalok sira ne’ebe iha relasaun
ho rekonstrusaun fizika no social Timor Lorosa’e nian. La’o Hamutuk
fiar katak Povo Timor Lorosa’e mak tenke hakotu iha procesu rekonstrusaun
ne’e nia laran no procesu rekonstrusaun ne’e tenke demokratiku no transparante
duni.
Staf Timor oan: Inès Martins,
Fernando da Silva, Thomas Freitas; Staf Internasional: Pamela Sexton,
Mark Salzer; Kuadru Ejekutivu: Sr. Maria Dias, Joseph Nevins, Fr.
Jovito Rego de Jesus Araùjo, Aderito Soares
Local Contact: P.O. Box 340,
Dili, East Timor (via Darwin, Australia) Mobile fone: +61(408)811373;
Telefone Uma: +670(390)325-013
International contact: +1-510-643-4507
Email: laohamutuk@easttimor.minihub.org
Homepage: http://www.etan.org/lh
Boletim La’o Hamutuk: [Tetum PDF
format]
Vol. 1, No. 4, 31 Dejembru 2000 Banku
Mundial iha Timor Loro Sa’e: http://www.etan.org/lh/PDFs/lhbul4tm.pdf
Vol. 1, No. 3, 17 Novembro 2000 Hari Sistema
Saude Nasional iha Timor Lorosa’e: http://www.etan.org/lh/PDFs/LHbul3tm.pdf
Vol. 1, No. 2, 17 Julho 2000 Protesaun
ba meio ambiente iha TL: http://www.etan.org/lh/PDFs/bulletin02tetum.pdf
Vol. 1, No. 1, 21 Juñu 2000 Rekonciliasaun:
http://www.etan.org/lh/PDFs/bulletin01tetum.pdf
English:
La'o
Hamutuk: East Timor Institute for Reconstruction Monitoring and Analysis
Updated May 16
La'o Hamutuk (Tetum for Walking
Together) is a joint East Timorese-international organization that seeks
to monitor, to analyze, and to report on the reconstruction activities
of the principal international institutions. It believes that the people
of East Timor must be the ultimate decisionmakers in the reconstruction
process and that the process should be as democratic and transparent as
possible ...
East Timorese staff: Inès
Martins, Fernando da Silva, Thomas Freitas;
International staff: Pamela
Sexton, Mark Salzer Executive board: Sr. Maria Dias, Joseph Nevins,
Fr. Jovito Rego de Jesus Araùjo, Aderito Soares
International contact: +1-510-643-4507
Email: laohamutuk@easttimor.minihub.org
Homepage: http://www.etan.org/lh
La’o Hamutuk Bulletin: http://www.etan.org/lh/bulletin.html
Mar 23 2001 LH: Job announcement for La'o
Hamutuk in East Timor: http://www.pcug.org.au/~wildwood/01marjob.htm
Activity Report: Mar 16 2001 LH:
http://www.pcug.org.au/~wildwood/01marlhreport.html
Haré:
lia-inglés / lia-tetum / lia-portugés
/ lia-fransés:
BD:
Vizaun
Jeral Hosi Fundu Ba Rekonstrusaun Timor Loro Sa’e