BACK DOOR Boletin Lia-Foun Kona ba Timór Loro Sa’e
Uma-fatin (pájina primáriu) | Lia-tetun | Lia-indonézia | Lia-portugés | Buka website ne’e
"Ema internasional sira nebe fo suporta ba Timor Loro Sa’e, servisu ho organizasaun lokal sira, bele hola funsaun importante ida hodi garante ba fundu barak tan, no nivel kontrola nebe bo’ot sobre fundu sira hosi Timor oan sira. Ba ida ne’e, solidaridade internasional sira bele husu sira nia estadu atu fo suporta jenuinu barak liu tan (iha termus fundu sira no poder politika ) ba Timor Loro Sa’e. UNTAET bele hahú suporta aktivisme direitus humanus ida ne’e hodi hasai tiha pratika diskuzaun sekreta kona ba problema orsamentu." La’o Hamutuk, Instituto Timor Lorosa’e ba Analiza no Monitoring Reconstrucao

Boletim La'o Hamutuk

Vol. 2, Nos. 1-2 Abríl 2001  [pdf 280k]  http://www.etan.org/lh/PDFs/lhbl2n1t.pdf

Vizaun Jeral Hosi Fundu Ba Rekonstrusaun Timor Loro Sa’e

La’o Hamutuk, Instituto Timor Lorosa’e ba Analiza no Monitoring Reconstrucao


Iha Boletim Laran ...

http://www.etan.org/lh/PDFs/lhbl2n1t.pdf  [pdf 280k]




Editorial: Problema Osan: Kestaun Kona Ba Propriadadi no Prosesu

Kestaun osan nudar problema ida nebe sensitivu teb-tebes nebe UNTAET hasoru. Ema barak iha Timor Loro Sa’e no iha liur admira kona ba osan miliaun atus ba atus dolar Amerikanu nebe fo tiha ona nebe ONU fo ba misaun hosi orsamentu kontribuisaun nian.

Los katak UNTAET hala’o buat barak ona ho fundu ne’e. Nia organiza tiha ona programa ajuda humanitaria nebe jeralmente suksesu liu tiha kampanye teror no destroisaun militar Indonejia nian iha Setembru 1999; Nia fo tiha seguransa hosi TNI ho milisia no mos harii funsaun administrasaun ida ba nasaun nebe lalais sei ukun rasik a’an. Nune’e mos nia ajuda atu tau fundasaun ida hosi tranzisaun ba Ukun rasik a’an total. Suksesu sira ne’e
signifikante.

Maibe situasaun ne’e sei difisil teb-tebes ba maioria hosi Timor oan sira. Servisu laiha, hamlaha iha fatin hot-hotu, no tebes duni servisu social baziku sei dauk to’o. Nune’e fali orsamentu UNTAET nian bo’ot liu dala sanulu kompara ho ETTA ninian - governu ba futuru Timor ukun rasik a’an nian.

Faktor sira ne’e kait fali ho impresaun katak UNTAET iha osan barak kompara ho benefitu konkretu nebe nia hatudu kria deskontente barak. Sergio Vieira de Mello, iha fulan Junhu kotuk, rekonhece kona ba validadi hosi sentimentu sira ne’e, wainhira nia hateten, “Buat ruma la los wainhira
UNTAET bele gasta 692 miliaun dolar, no orsamentu ba Timor Loro Sa’e kuran hosi 59 miliaun dolar sei la halo hakfodak katak ONU halo hela target ida ba kritisizmu bar- barak, nune’e fali Timor oan sira terus ba nafatin.”

No iha Novembru kotuk, De Mello hateten ba Konselhu Seguransa katak nudar administrador tranzitoriu ida nia haré ida ne’e “mo-mos los katak absurdu, atu bele sai ulun ba missaun ONU nian ida nebe hasai osan dolar 10 ba nia-an hosi dolar volutariu ida hodi administra nasaun nebe ita tenke responsabiliza ba Konselhu.”

Rekursu Sira La To’o

ETTA nudar ida nebe simu beneficiariu hosi dolar voluntariu balun. Fundu ne’e hetan liu hosi Fundu Fiar UNTAET nian no osan nebe hetan hosi rendimentu rai laran, lo-los ETTA serve hanesan auxiliar ba UNTAET. Ninia rekursu sira simplesmente la to’o ba ninia servisu.

Ministru Infrastutura ETTA nian, João Carrascalão, nudar ezemplu, uza okasiaun vizita delegasaun ida hosi Konselhu Seguransa ONU nian iha Novembru ikus hodi esplika kona ba rekursus nebe kiak nebe governu embrionik Timor Loro Sa’e nian hetan. “Ami preciza mais ou menus 100 miliaun
dolar atu hadiak servisu baziku nebe populasaun preciza no atu harii administrasaun rasik ida no dadaun ami haláo hela ho orsamentu 15 miliaun dolar” Carrascalão fo sai ba reporter.

Tuir estimasaun ida, Carrascalão haktuir, infrastutura a’at nebe militar Indonejia ho ninia milisia sira estraga iha Setembru 1999 mak biliaun dolar Amerikanu tolu (3 biliaun dolar US$), ho laran suzar ita hateten katak orsamentu nebe dadaun iha la to’o, laos deit atu harii infrastutura, maibe atu hodi selu no treina ema hodi hala’o servisu. Hodi nivel fundu sira dadaun ne’e, nia kalkula katak ninia departementu sei la hetan ema nebe treinadu natón atu bele suficiente ba departementu ne’e, bele mos depois de tinan lima.

Rekursu sira nebe kuran daet mos ba seksaun sira iha misaun UNTAET. Iha fulan Marsu foin lalais ne’e, prizioneiru na’in tolu – rua oho ema (hosi kadeia Gleno, ermera nian) no ida halo violasaun seksual (hosi prizaun Bekora, Dili) – halai tiha. Sira ne’e ida mak João Fernandes, membru milisia uluk nebe komiti krime bo’ot. Tribunal ida foin lalais ne’e hakotu kastigu tinan sanulu resin rua (12) tanba nia oho aktivista pro-independencia ida iha Maliana iha fulan
Setembru 1999. “Iha mos indikasaun katak iha limitasaun iha Infrastutura (Dadur-fatin ) ohin loron,” Isabel Hight Directora prizaun nian hateten. Hafoin UNTAET kaer fila fali prizioneiru rua hodi rekursu sira nebe iha iha procesu ne’e.

Nune’e mos ofisial UNTAET nian hateten katak sira la iha osan atu investiga krime bo’ot bar-barak nebe komete iha 1999. Rekursu sira nebe la to’o haka’as UNTAET atu halo prioridadi uluk ba kazu importante lima nebe ema tau matan liu, no nune’e husik hela faze uluk hosi investigasaun nebe importante hosi kazu sira seluk. Los katak rate lubun iha 1999 sedauk ke’e simplesmente tanba kuran matenek-na’in forénsiku nian, no uma hodi tau mate nebe natón.

Masakre 6 de Setembru 1999 iha Igreja Suai, nudar ezemplu, la tama ba kazu inisial lima. Ulun lokal Suai nian hato’o buat ne’e ba Delegasaun hosi Konselhu Seguranca ONU nian nebe vizita ba Suai iha Novembru, katak ema hirak nebe uluk oho ema oras ne’e dadaun moris livre iha populasaun sira nia leet. Administrador Distritu UNTAET nian, Kenji Isezaki, admite katak “Ami tenke husik ema kriminozu sira nebe konfesa tiha ona sira nia sala hodi halo violasaun no oho tanba kuran rekursu sira atu halo investigasaun.”

Ema hirak ne’e sedauk tama iha rankor nebe maka’as tanba desizaun komunidadi nian atu la bele hala’o justisa popular, hodi bazeia ba espektasaun ida katak loron ruma sei lori sira ba tribunal. Oras ne’e maski ONU aumenta tan rekursu balun liu tiha vizita Konselhu Seguransa nian, sei iha perigu ida katak se investigasaun no prosekusaun la hala’o lalais, hahalok ódiu–vingansa nian sei mosu.

Nune’e mos tribunal embrionik Timor Loro Sa’e nian kiak hela. Iha uma tribunal Dili nian, nudar ezemplu, tradutor menus hela; ahi mos mate bebeik no laiha sistema elektronika nebe bele grava hela wainhira hala’o inkeritu iha tribunal. Kona ba fotokopia, empregadu tenke ba fali iha kantor Polisia Civil nian nebe besik iha neba. No la iha fundu ba uma no tulun ba testemunha sira hosi foho.

Procesu Mak A’at Ka Prioridadi Sira Mak Tau La Los?

Tansa mak osan ne’e uituan deit ba buat hirak ne’e? Tanba procesu natural orsamentu nian nebe la fo sai ba públiku, tan ne’e dificil atu hatene. Iha termus kalkulasaun osan (nebe fo ba orsamentu UNTAET nian), ida ne’e akontese katak iha oportunidade signifikante ida ba UNTAET atu influencia alokasaun kona ba orsamentu. Procesu orsamentu UNTAET nian hahú iha Dili. Departementu administrasaun UNTAET nian husu ba departementu ida-idak atu determina saida mak nia preciza. Wainhira Administrasaun aprova tiha rezultadu hosi orsamentu ne’e, nia sei lori ba Nova Yorke atu departementu ba Operesaun no Meneijemen Dame nian tetu fali. Hodi konsulta ho UNTAET, hafoin Meneijemen sei decide saida mak tenke muda, rai, no/ka elimina, no hafoin haruka proposal orsamentu hotu ba Komisaun Konsultativu ba Administrasaun no Kestaun kona ba Orsamentu nian iha Nova Yorke (ACABQ).

ACABQ ho kuidadu teb-tebes halo revizaun ba detalhu hosi proposta. Wainhira nia identifika problema ruma, ACABQ husu atu UNTAET haré fila fali proposta ne’e. Wainhira satisfeitu ona, ACABQ haruka relatoriu ba Komisaun dalima hosi Asembleia Jeral ONU nian. Komisaun dalima (ida nebe reprezenta hosi Estadu membru ONU nian sira) hafoin decide hodi suporta ka la suporta orsamentu nebe sira hato’o ba. Iha kazu kuandu sira suporta, nia sei halo draf rezoluzaun ida ba aprovasaun ikus hosi Asembleia Jeral.

Politiku uituan tama mos iha procesu nebe konplikadu ne’e. Liu-liu nasaun sira nebe iha kbiit maka’as iha pozisaun ida atu hakotu kona ba orsamentu ikus. ACABQ, nudar ezemplu, konsente teb-tebes katak Estadus Unidus kontribui um-quartu hosi orsamentu ONU nian, no tan ne’e nia rekomenda mudanca ruma iha orsamentu nebe Estadus Unidus hakarak atu halo.

Ita la hatene mudanca saida mak ACABQ hala’o tiha ona hodi bele esplika kona ba deficit iha departementu espesifiku sira hosi UNTAET. Proposal orsamentu UNTAET nian ba tinan fiskal 2001 mak 592 miliaun dolar. ACABQ rekomenda atu hatún 29 miliaun dolar (ka iha pursentu lima hosi proposal original) nebe iha orsamentu final hamutuk 563 miliaun dolar.

To’o iha level katak iha necesidade sira nebe la bele hakonu, iha kursu aksaun oi-oin nebe UNTAET bele tuir. Iha ninia reportazen hosi papel sorumutu doadores ba Timor Loro Sa’e (ba sorumutu Dezembru 2000 iha Brusselas), nudar ezemplu, UNTAET /ETTA identifika “prioridadi balun nebe sedauk iha fundu” nudar parte hosi esforsu ida atu hetan doadores hodi bele aumenta sira nia fundu atu suporta projektu espesifiku balun. “Prioridadi” sira ne’e inklui mos harii kapacidadi ba funsionariu Timor oan sira, edukasaun civika, reintegrasaun gerilheiru eks-Falintil sira ba sociedade no servisu ró barakasa entre Dili ho Oe-Cusse. Fundu sira ba infrastutura, uma no justisa kriminal, oinsa mos, sedauk tama iha lista. Tansa mak lae?

Fundus Nebe Laiha Fleksibilidade?

UNTAET la hetan autorizasaun atu uza osan nebe nia hetan hosi ONU hodi harii fali Timor Loro Sa’e. Nia tenke haka’as nia gastus ba buat sira hanesan forsa dame no governansia. Nune’e mos, UNTAET labele muda fali osan hosi departementu ida ba departementu seluk (ezemplu, hosi PKF ba unit krime sira nebe sériu). Se, pur ezemplu, UNTAET tenke hatún osan nebe nia gasta hodi aluga ho operasaun aviaun no helikópteru sira - total osan bruto nebe hanesan ho orsamentu ETTA nian hotu kedas hosi 60 miliaun dolar - nia sei la uza osan nebe nia tau hela atu fo tan fundu ba Administrasaun Tranzisional Timor Loro Sa’e.

Ba razaun ida ne’e mak Sergio de Mello husu tiha ona ba Konselhu Seguransa atu bele husik UNTAET iha fleksibilidade barak liu ba oinsa mak bele gasta ninia osan, nune’e UNTAET bele fo suporta ba ETTA - hodi hala’o aktividade sira nebe UNTAET labele halo.

Maski ida ne’e sei sai nudar mudanca ida nebe bele simu, la hakfodak katak UNTAET sei tenke halo - no sei halo hela - diak liu tan kona ba oinsa mak uza osan nebe nia kontrola.

Hotel Olimpia nebe ba tiha ona dala ruma bele sai nudar ezemplu ida nebe los. Maski ida ne’e sei bele komprende katak UNTAET preciza hodi fo uma emerjensia ba staf internasional sira iha fulan hirak nebe sira hala’o misaun, laiha dalan seluk nebe diak liu atu uza osan nebe liu 7 miliaun dolar nebe UNTAET uza tiha ona ba hotel maritimu ida ne’e?

Laiha Komitmen atu Estimula Ekonomia Lokal

Parte bo’ot hosi problema mak ONU hanesan la hanoin atu uza ninia fundu sira hodi tulun atu estimula ekonomia Timor oan sira nian. UNTAET bele uza porsaun signifikante hosi osan ba moda nebe konstruktivu liu, duké gasta osan bar-barak ba Olimpia nebe laos Timor nian. Pur ezemplu, UNTAET bele dudu staf internasional sira hodi aluga kuartu ruma hosi familia Timor oan sira no ho ne’e bele ajuda Timor oan sira hodi hadiak fila fali sira nia uma ka hahú bisnis ruma. Laos deit katak osan ne’e iha efeitu uituan deit ba ekonomia lokal, maibe empregadu barak liu hosi roo Olimpia laos ema Timor oan.

Se ita aceita lojika klot IMF nian kona ba “igualidade”, UNTAET luta hela ba kompetisaun ida hodi fo kontratu ba kontratu-nain sira ho kualidade mínimu teb-tebes. Nune’e mos tansa mak laiha konsultasaun ho komunidadi lokal kona ba problema gastus, laiha esplorasaun kona ba métodu alternativu sira (nebe ultimamente bele prova gastus nebe efektivu liu iha tempu naruk) kona ba oin sa mak gasta osan no hasoru necesidade UNTAET (no Timor Loro Sa’e) nian. Iha maneira ida ne’e UNTAET falha atu suporta dezenvolvimentu ekonomia lokal ba interese ema nebe laos Timor oan.

Bele hola deit kazu we. UNTAET gasta liu rihun 10 dolar loron ida (kuaze 4 miliaun dolar tin-tinan) ba butir we ba PKF deit. (Haré faktu sira we nian iha pagina 9. Faktos Kona Ba We Botir) Karik UNTAET fo kontratu butir we sira ne’e ba Parmalat (kompanhia Timor oan ida ) du ke ba AQUASE (kompanhia Indonejia nian ida), ida ne’e kalkula ba bele rezolve servisu lokal rihun ida ona. Nune’e mos, tanba Parmalat uza fali butir litru 19 nebe bele uza fila fali, duke butir litru ida ho balun nebe soe deit, nebe bele hamenus gastu no perigu ba meiu ambiente.

Diak liu uza osan atu harii no/ka hadiak sistema we mos. Nudar ezemplu iha prezentasaun ida foin dadauk ne’e, enjinheiru ualu halo estimasaun katak 2 miliaun dolar bele to’o atu rehabilita purifikasaun we no sistema distribuisaun ba Dili no fo we mos ba kuaze rezidente sira tomak iha cidadi. (Estudu seluk iha estimasaun nebe as liu, hahú hosi 4 miliaun dolar to’o 10 miliaun dolar. Ho estimasaun ida katak ho 18,5 miliaun dolar kuaze bele troka hotu kadoras we nian sira iha sidade, laos hadia deit ba nivel nebe bele uza.)

Tansa mak komunidadi Internasional Iha ne’e?

Los katak ema internasional bar-barak mai iha Timor Loro Sa’e ho intensaun diak teb-tebes, la ho hanoin ba sira nian-an, atu bele fahe todan kona ba harii fali Timor Loro Sa’e. Maibe salariu as nebe staf internasional ONU nian goza (hanesan hasoru voluntariu ONU nian sira) no ema balun nebe ONG internasional sira fo servisu, kria impresaun ida katak vencimentu pessoal/privadu dala ruma sai nudar motivasaun signifikante ida.

Nune’e fali iha argumentu sensivel ida katak ema internasional sira tenke simu salariu nebe as liu Timor oan sira, tanba jeralmente ema internasional sira nia gastus, moris iha sira nia rain karun teb-tebes, rata–rata diferensa entre salariu Timor oan sira ho ema internasional as teb-tebes. Voluntariu ONU nian deit – nebe hetan pagamentu ki’ik liu kompara ho ema internasional ONU nian sira nebe hala’o misaun – simu kuaze rihun 30 dolar ba tinan ida, ne’e bo’ot liu Ministru gabinete Timor Oan sira nian 34%. Nune’e fali, rata-rata staf lokal sira simu 2.880 dolar/tinan.

Ho laran suzar uituan, aksaun ema internasional balun foin dadauk ne’e hametin tan persepsaun kona ba ema estranzeiru nebe ka’an-ten no moe laiha!

Nudar ezemplu iha Janeiru foin liu ba, UNTAET fo sai kona ba redusaun kiik ida ba osan moris lor-loron staf internasional sira nian (Haré “Lia Badak,” pagina 12.). Staf internasional atus rua resin ekspressa sira nia hahalok nebe ladiak ba deit reduzaun kiik oan ida nebe halo moe deit sira nia an. Nudar servisu na’in ida “ó tenke husu sira nia dedikasaun.”

Mos foin dadauk ne’e, grupu ONG internasional ida lanca kampanhia ida hodi protesta esforsu ETTA nian atu koa taxa ba empregadu internasional sira. Sira fo argumentu katak taxa sira ne’e sei koa sira nia kapacidadi atu halao servisu humanitaria. ONG internasional sira ne’e ameaca atu la selu ka hiit ain hosi Timor Loro Sa’e.

Tansa mak ema internasional nebe iha vencimentu bo’ot labele fo suporta ba governu embrional Timor Loro Sa’e? Ema hot-hotu nebe moris iha Timor Loro Sa’e hetan benefisiu hosi servisu governu hanesan polisia, ambulancia, bombeirus, lei hosi tribunal no estrada sira. Ne’e aplika hotu mos ba staf la’o rai sira hosi Banku Mundial, ONU, ho IMF nian – sira hotu nebe la selu taxa. Atu aumenta tan, kompanhia balun nebe hetan kontratu hosi ONU la selu taxa, hamutuk ho ONU rasik, fo argumentu hanesan kona ba sira nia estatus nebe especial bazeia ba konvensaun ONU nian. Taxa ba profitu hosi bisnis sira ne’e sei bele fo mais ou menus 5-10 miliaun dolar/tinan. (Haré grafik taxa nian, pagina 11.) Nune’e fali rendimentu ho taxa hosi ONG internasional sira kuran liu hosi total ida ne’e, lideranca diak liu nebe ONG internasional sira ne’e bele fo iha termu harii kapasidade no modelu mak selu sira nia taxa no fo korajen ba sira nia staf sira atu halo hanesan. Se Timor Loro Sa’e la foti taxa hosi ema lokal no estranzeiru, nia sei labele fo assistensia ba governu nebe esensial, hanesan studu no edukasaun, ironis liu area sira ne’e mak ONG internasional sira halo promosaun ba.

Tempu ba demokrasia nebe iha relasaun ho orsamentu mak

UNTAET bele halo atu problema orsamentariu sira sai transparante no efisiente liu.

Uluk, UNTAET tenke tradus no publika dokumentu hot-hotu nebe iha relasaun ho orsamentu. Dokumentu relevante barak mak susar teb-tebes atu hetan-pasu nebe fasil mak atu bele garante katak sasán barak iha webside UNTAET nia laran mos publikamente bele asesu ba webside ETTA nian (http://www.gov.east-timor.org). Pasu seluk mak harii aula dokumentus publikus iha servisu fatin UNTAET distritu ida-idak nian, nune’e mos kuartel UNTAET nian iha Dili.

Darua, UNTAET preciza halo orsamentu hodi involve mos sociedade civil Timor oan sira iha desizaun kona ba prioridadi sira atu halo alokasaun osan sira. Kesi ba ida ne’e mak “Timorizasaun” hosi UNTAET – procesu ida nebe avansa nei-neik teb-tebes.

Datolu, UNTAET tenke serve nudar suporte ida nebe vokal liu ba Timor oan sira hodi identifika publikamente no lobbi kona ba funding ba necesidade sira nebe sedauk hetan (hanesa defini tiha ona em relasaun ho sociedade civil.

Nudar sumariu problema ne’e iha pontu tolu:

1) Laiha osan nebe suficiente hodi ne’e Timor bele hamriik fali iha maneira ida nebe bele garante standar moris ida nebe ekivale ho standar direitus humanus internasional no ideia baziku hosi justisa.

2) Hasai desizaun sira la halo ho konsiderasaun sériu ida ba nia impaktu prazu naruk.

3) Laiha transparansia nebe natón, matenek públiku no imput nebe efektivu hosi sociedade civil Timor Loro Sa’e kona ba osan nebe iha.

Ema internasional sira nebe fo suporta ba Timor Loro Sa’e, servisu ho organizasaun lokal sira, bele hola funsaun importante ida hodi garante ba fundu barak tan, no nivel kontrola nebe bo’ot sobre fundu sira hosi Timor oan sira. Ba ida ne’e, solidaridade internasional sira bele husu sira nia estadu atu fo suporta jenuinu barak liu tan (iha termus fundu sira no poder politika ) ba Timor Loro Sa’e.

UNTAET bele hahú suporta aktivisme direitus humanus ida ne’e hodi hasai tiha pratika diskuzaun sekreta kona ba problema orsamentu.


La’o Hamutuk, Instituto Timor Lorosa’e ba Analiza no Monitoring Reconstrucao  Updated May 12
Saida mak La’o Hamutuk? La’o Hamutuk organizasaun klibur Ema Timor Lorosa’e no Ema Internacional ne’ebe buka atu tau matan, halo analize ho halo relatorio kona ba hahalok (actividade) instuisaun internacional ne’ebe oras ne’e haknaar iha Timor Lorosa’e, liu-liu hahalok sira ne’ebe iha relasaun ho rekonstrusaun fizika no social Timor Lorosa’e nian. La’o Hamutuk fiar katak Povo Timor Lorosa’e mak tenke hakotu iha procesu rekonstrusaun ne’e nia laran no procesu rekonstrusaun ne’e tenke demokratiku no transparante duni.
Staf Timor oan: Inès Martins, Fernando da Silva, Thomas Freitas; Staf Internasional: Pamela Sexton, Mark Salzer; Kuadru Ejekutivu: Sr. Maria Dias, Joseph Nevins, Fr. Jovito Rego de Jesus Araùjo, Aderito Soares
Local Contact:  P.O. Box 340, Dili, East Timor (via Darwin, Australia)  Mobile fone: +61(408)811373;  Telefone Uma: +670(390)325-013
International contact: +1-510-643-4507 Email: laohamutuk@easttimor.minihub.org  Homepage: http://www.etan.org/lh
Boletim La’o Hamutuk: [Tetum PDF format]
Vol. 2, Nos. 1-2 Abríl 2001 Vizaun Jeral Hosi Fundu Ba Rekonstrusaun Timor Loro Sa’e: http://www.etan.org/lh/PDFs/lhbl2n1t.pdf
Vol. 1, No. 4, 31 Dejembru 2000 Banku Mundial iha Timor Loro Sa’e: http://www.etan.org/lh/PDFs/lhbul4tm.pdf
Vol. 1, No. 3, 17 Novembro 2000 Hari Sistema Saude Nasional iha Timor Lorosa’e:  http://www.etan.org/lh/PDFs/LHbul3tm.pdf
Vol. 1, No. 2, 17 Julho 2000 Protesaun ba meio ambiente iha TL: http://www.etan.org/lh/PDFs/bulletin02tetum.pdf
Vol. 1, No. 1, 21 Juñu 2000 Rekonciliasaun: http://www.etan.org/lh/PDFs/bulletin01tetum.pdf

English:
La'o Hamutuk: East Timor Institute for Reconstruction Monitoring and Analysis  Updated May 16
La'o Hamutuk (Tetum for Walking Together) is a joint East Timorese-international organization that seeks to monitor, to analyze, and to report on the reconstruction activities of the principal international institutions. It believes that the people of East Timor must be the ultimate decisionmakers in the reconstruction process and that the process should be as democratic and transparent as possible ...
East Timorese staff: Inès Martins, Fernando da Silva, Thomas Freitas; International staff: Pamela Sexton, Mark Salzer Executive board: Sr. Maria Dias, Joseph Nevins, Fr. Jovito Rego de Jesus Araùjo, Aderito Soares
International contact: +1-510-643-4507  Email: laohamutuk@easttimor.minihub.org  Homepage: http://www.etan.org/lh
La’o Hamutuk Bulletin: http://www.etan.org/lh/bulletin.html
Mar 23 2001 LH: Job announcement for La'o Hamutuk in East Timor: http://www.pcug.org.au/~wildwood/01marjob.htm
Activity Report: Mar 16 2001 LH: http://www.pcug.org.au/~wildwood/01marlhreport.html


Haré:

lia-inglés / lia-tetum / lia-portugés / lia-fransés:
BD: Vizaun Jeral Hosi Fundu Ba Rekonstrusaun Timor Loro Sa’e


Haruka buat lia-foun, reportajen, ai-knanoik ho istória jornalista lia-loos sira ba BACK DOOR nia korreiu ba li’ur elektróniku: wildwood@pcug.org.au
Korreius: BACK DOOR, GPO Box 59 (Kaixa 59), Canberra City (Sidade Canberra), ACT  2601, AUSTRALIA
Se Ita hakarak simu boletin lia-foun semana-semana karik Ita bele email wildwood@pcug.org.au ho liafuan ‘Subscribe BACK DOOR’ iha kabesallu mensajen ne’e. Boletin email sira hakerek prinsipál lia-inglés. Dala balu nia inklui liafuan bahasa, lia-portugés i lia-tetun.
BACK DOOR Boletin Lia-Foun Kona ba Timór Loro Sa’e

Uma-fatin (pájina primáriu) | Lia-tetun | Lia-indonézia | Lia-portugés | Buka website ne’e
Email (korreiu ba li’ur elektróniku): wildwood@pcug.org.au
WEB-fatin (Pájina primáriu): http://www.pcug.org.au/~wildwood