BACK
DOOR Boletin Lia foun Konaba Timor Lorosae
Lista
boot ho lia tetun (índise principál) | Uma fatin
(pájina
primáriu) | Lia indonézia
| Lia portugés
BACK
DOOR
Boletin
Lia foun Konaba Timor Lorosae
'BACK DOOR' ne'e katak odamatan kotuk (uma nian)
Timor
nia Mina no Gas
Tau tan: 9
Oktobru
2005
Lista boot ho lia tetun (índise principál)
Lista
/ Indise:
Lia
foun
La'o
Hamutuk nia Surat Popular
Lia
foun
8
Julhu 2005 STL: Greater Sunrise seidauk justu [not yet just]
http://www.suaratimorlorosae.com/details.php?id=2347&now=2005-07-08
Lia-foun tau tan 12 Julhu 2005
Relasiona ho akordu nebee Timor Leste (TL) hoo Australia hetan atu fahe
mina iha area Greater Sunrise hanesan 50:50, ida nee seidauk justu,
tanba la esplika klaru katak see mak iha direitu liu. “Hau hanoin
kuandu ema nain rua fahe buat ida ba malu tenke haree see maka iha
direitu barak liu nia hetan barak liu. No see maka la dun iha direitu
nia hetan oitoan. Tanba direitu nee ita bele hatene wainhira iha ona
lina fronteira konaba mina nee, iha Tasi Australia nian (TA) ka Tasi
Timor (TT) nian,” Reitor Universidade da Paz (UNPAZ) Dr. Lucas da Costa
Translation by Internews: Director
of Universidade da Paz (UNPAZ) Dr Lucas da Costa said that the
Australian and Timor-Leste deal to split revenues from the Greater
Sunrise field 50-50 is not yet fair because it remains unclear who has
the rights to the field. “I think that when two people split something,
they must know who has the rights to it. The one with the right gets
more, and who has a lesser claim gets less. We need to know the
definition of the border line between Timor-Leste and Australia,” da
Costa said.
15 Junhu 2005 STL: Pipeline Greater Sunrise bele dada mai TL [can pipeline to TL]
http://www.suaratimorlorosae.com/details.php?id=1951&now=2005-06-15
Lia-foun tau tan 12 Julho 2005
"Uluk ema sempre hatete kuak klean Tasi Timor nian seidauk iha
teknologia ida para ultra pasa. Maibee iha tempu agora iha ona
esperensia husi rai seluk. Teknologia iha ona no hatudu tia ona hanesan
husi kompania INTEC. Bazea ba ida nee, maiske Tasi Timor klean
mais Greater Sunrise bele dada mai Timor Leste." Suara Timor
Lorosae: http://www.suaratimorlorosae.com/
29 Set 2005 FONGTIL: Sosiedade Sivil Timor-Leste Ezije Fronteira
Neebe Justu
http://www.laohamutuk.org/reports/AusAID/NGO29Sep04tet.htm
Sosiedade sivil no emar Timor-Leste, hamutuk ho ONG sira neebe fo sai
deklarasaun nee, tuir nafatin negosiasaun hirak entre ami nian governu
no Australia ho interese makaas. Ami fiar katak asuntu hirak neebe atu
diskuti hela iha Darwin semana nee mak asuntu hirak neebe importante
tebes ba futuru ami nian nasaun.
... ami ezije Australia atu halo buat hirak tuir mai nee:
1. Respeitu soberania nasional Republika Demokratika Timor-Leste, ...
2. ... ami fiar nafatin katak fronteira permanente ida, iha koluna be
no tasi kidun, nee esensial atu kompleta ami nian luta ba indepedensia
nasional. Fronteira nee tenke bazeia ba prinsipiu legal
internasional ohin loron nian, tuir risku klaran husi tasi ninin rai
rua nee nian leet, ho fronteira lateral neebe sei tesi tuir lei
international ohin loron.
3. Fila ba prosesu rezolusaun disputa internasional ba fronteira
maritima husi Tribunal Internasional ba Justisa no Tribunal
Internasional ba Lei Tasi.
4. La bele hatama futuru ami nasaun iha imi nian politika. Iha fulan
neen nee nian laran, ami laran triste hodi haree katak direitu ema
Timor-Leste politiku Australianu sira uza ba sira nian konsumu politika
domestika. Ami nian direitu bazeia ba lei internasional no prinsipiu
moral, laos bazeia ba sondajen opiniaun publika Australianu. Ami sente
hakfodak ho kontras tinan ida liu ba, bainhira imi la kohi hasoru malu
liu dala ida iha fulan neen, no ohin loron, molok atu tama ba imi nian
eleisaun, bainhira imi hakarak hasoru semana-semana.
5. Respeitu direitu Timor-Leste atu dezenvolve rasik ami nian rekursu
tuir tempu neebe diak liu ba ami nian povu. ...
6. Hatuka (Hapara) esplorasaun Laminaria-Corallina no kampu seluk tan
iha teritoriu desputada, inklui fo lisensa foun. Tau osan hirak neebe
hetan husi kampu hirak nee iha konta netral ida, ... "
Asosiasaun HAK, Fundasaun Haburas, La’o Hamutuk, Asosiasaun Radio
Komunidade Timor-Leste (ARKTL), LAIFET, FOKUPERS, Lalenok Ba Ema Hotu
(LABEH), Forum Tau Matan (FTM), Asosiasaun Estudante Timor-Leste.
La'o
Hamutuk nia Surat
Popular
Lista La'o Hamutuk (ho Ingles) kona ba mina ho mos gas: http://www.laohamutuk.org/Oil/OilIndex.html
La’o
hamutuk
hakerek
Surat Popular ne'e para atu Timoroan bele diskuti Timor nia mina ho
malu.
2005
Fronteira maritima
pdf
formatu
[300 kb]: http://www.laohamutuk.org/surat/SPfronteiramaritima05.pdf
"Fronteira maritima
ka tasi ketan entre Timor Leste ho Australia katak, linha mak ha-fahe
tasi entre nasaun rua ne'e. Hodi nune nasaun ida-idak iha determinasaun
legal ba sira nia soberania tasi. Ho iha soberania ba tasi, nasaun
ida-idak bele identifika sira nia riku soin. Riku soin hirak ne'e mak
hanesan: ikan, ahu ruin, kadiuk, duut tasi no seluk-seluk tan. Buat
hirak ne'e bele hetan iha tasi laran. Nune mos mina no gas bele hetan
iha rai okos husi tasi kidun."
Lista:
* Areia Dezenvolimentu Petroleo Hamutuk
* Alternativu fahe Tasi ho linha Mediu
* Perguntas ba Diskusaun
2004
ita nia minarai, ita nia futuru
pdf
formatu [260 kb]: http://www.etan.org/lh/pdfs/surat/oil.pdf
* Tansa minarai
importante ba dezenvolvimentu Timor Lorosae?
* Posu minarai iha Tasi Timor nee iha neebe deit?
* Oinsa povu Timor Lorosae bele hatene no involve iha prosesu
dezenvolvimentu industria gas no minarai Tasi Timor?
AUSTRALIA LABELE NAOK TAN TIMOR LOROSAE NIA MINARAI!
2003
Saida
mak Timor Gap?
pdf formatu
[370
kb]: http://www.etan.org/lh/pdfs/surat/timgap.pdf
Tada uluk kona ba
La’o Hamutuk:
http://www.pcug.org.au/~wildwood/lhtetun.html
BACK
DOOR Boletin Lia-Foun Kona ba Timor Loro Sa’e
Lista boot ho lia tetun
(índise principál) | Uma-fatin
(pájina
primáriu) | Lia indonézia
| Lia portugés
Email (korreiu
ba li’ur
elektróniku):
bdtimor@gmail.com
WEB fatin
(pájina primáriu):
http://members.pcug.org.au/~wildwood/